HARMONY OF LIFE
BEZPŁATNY NEWSLETTER: 
     |      SZUKAJ NA PORTALU: 
Ecoeurope.eu     
CZŁOWIEK ŹRÓDŁEM DOBRANowe Niebo i Nowa ZiemiaDom.ecoeuropeHarmonia życia na co dzień
BibliotekaUzdrowiska InnowacjeInstytut SzczęściaDar.ecoeuropeVideo.ecoeurope
 
 
 

Towarzystwo Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych

Portal ecoeurope.eu
R E K L A M A
R E K L A M A

TOWARZYSTWO ROZWOJU MAŁYCH ELEKTROWNI WODNYCH

 

Towarzystwo Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych

Charakterystyka rozwoju MEW w Polsce po 1981 r.

Piętnaście lat, które w tym roku mija od podjęcia przez Radę Ministrów uchwały Nr 192 w sprawie rozwoju małej energetyki wodnej, stwarza właściwą perspektywę czasową do dokonania przeglądu osiągnięć oraz oceny realizacji przyjętych zamierzeń.

R E K L A M A




Ze względu na zasadniczo różne warunki gospodarcze okres ten można podzielić na lata od 1981 do 1989 - 8 lat centralnie kierowanej gospodarki planowej oraz na lata po 1989 r. - 7 lat gospodarki rynkowej.

W latach do 1989 r. charakterystycznym było funkcjonowanie dużej liczby ustaw, uchwał i zarządzeń wydawanych przez różne szczeble administracji państwowej. Dotyczyły one w szczególności spraw administracyjno prawnych oraz finansowych takich jak: przekazywanie obiektów hydroenergetycznych inwestorom, współpraca z Zakładami Energetycznymi oraz warunki przyłączania małych elektrowni wodnych (MEW) do sieci energetycznej, a także ustalania ceny za kWh energii elektrycznej wyprodukowanej w MEW, przepisów podatkowych i kredytowych. Należy w tym miejscu podkreślić, że wszystkie opublikowane wówczas akty prawne w praktyce sprzyjały rozwojowi MEW. W tym okresie zostały również uruchomione dwa centralne programy badawczorozwojowe pt. Kompleksowy rozwój energetyki (program PR8 w latach 19811985 i program CPBR5.1. w latach 19861990). Podstawowym założeniem tych programów było wielokierunkowe działanie zmierzające do zapewnienia bazy technicznej i produkcyjnej dla MEW.

Do zasadniczych efektów prac realizowanych w ramach obu programów należy zaliczyć:

  • wykonanie dokumentacji inwentaryzacyjnej obiektów hydroenergetycznych,

  • opracowanie dokumentacji projektowych podstawowych urządzeń stanowiących wyposażenie MEW oraz wykonanie prototypów tych urządzeń,

  • uruchomienie 10 pilotowych MEW przy użyciu krajowych urządzeń oraz przebadanie zainstalowanych w nich turbozespołów,

  • zapewnienie informacji technicznej inwestorom MEW przez wydanie Poradnika [l] oraz Informatorów [2-9].

Ważną rolę informacyjną i koordynacyjną odegrał utworzony w 1983 r. Punkt InformacyjnoKonsultacyjny Małych Elektrowni Wodnych, zorganizowany na wniosek byłego Ministerstwa Górnictwa i Energetyki przy Gdańskim Oddziale ZPBE Energopomiar. Zasadniczym zadaniem Punktu było zapewnienie pomocy oraz właściwej informacji wszystkim osobom i instytucjom zainteresowanym eksploatacją małych elektrowni wodnych w naszym kraju. Należy podkreślić, że Punkt ten przyczynił się w istotny sposób do realizacji wielu elektrowni oraz do spopularyzowania idei ich budowy.

Następnym czynnikiem, który przyczynił się do rozpropagowania rozwoju MEW była Pierwsza Krajowa Konferencja nt. Małe Elektrownie Wodne zorganizowana przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich w Olsztynie w lipcu 1985 r.

W 1988 roku, z inicjatywy mgr inż. M. Hoffmanna, grupa właścicieli elektrowni i entuzjastów energetyki wodnej doprowadziła do powstania lobby dla MEW w postaci Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych, którego jednym z podstawowych zamierzeń jest tworzenie korzystnych warunków ekonomicznych i prawnych do budowy MEW, obrony ich interesów oraz oddziaływanie na rozwój produkcji i ich wyposażenia.

Charakterystycznym zjawiskiem dla tego okresu była budowa MEW sposobem "gospodarczym" z wykorzystaniem istniejących, ale często bardzo zdewastowanych obiektów hydroenergetycznych. Elektrownie te były najczęściej wyposażone w stare wyeksploatowane już - a nawet w wielu przypadkach - złomowane urządzenia (turbiny, prądnice, przekładnie). Realizowane były elektrownie kilkudziesięciokilowatowe, najczęściej o mocy 20kW - 40kW. Tylko w kilku przypadkach uzyskano moce przekraczające 100 kW (maksymalnie ok. 170 kW MEW Żarki). Cykl realizacji elektrowni był stosunkowo długi od 2 do 5 lat.

Okolicznością sprzyjającą rozwojowi MEW były następujące korzystne warunki ekonomiczne: kredytowe (niskie oprocentowanie i długi okres karencji), podatkowe (kilkuletni okres zwolnienia od podatku), prawidłowo określona cena za energię elektryczną a także stosunkowo niskie nakłady inwestycyjne. Umożliwiało to inwestorom uzyskanie krótkich okresów amortyzacji najczęściej od 3 do 5 lat.

R E K L A M A




W latach 1981 1989 główne trudności przy realizacji MEW związane były:

  • z załatwianiem spraw formalnoprawnych,

  • z uzyskaniem odpowiednich urządzeń stanowiących podstawowe wyposażenie MEW,

  • z brakiem profesjonalnych pracowni projektowych oraz specjalistycznych małych firm wykonawczych.

Po 1989 r. zasadniczymi postanowieniami naczelnych władz państwowych, podkreślającymi że rozwój odnawialnych źródeł energii (w tym małej energetyki wodnej) ma istotne znaczenie dla gospodarki kraju, były:

  • Uchwała Sejmu RP z dnia 9 listopada 1990 r. w sprawie założeń polityki energetycznej Polski do 2010 r., w której uznano zwiększenie udziału produkcji energii z odnawialnych źródeł za jeden z podstawowych kierunków polityki energetycznej kraju oraz zalecono wspieranie działań społecznych na rzecz odnawialnych źródeł energii,

  • Zarządzenie Ministra Finansów o pięcioletnim zwolnieniu od podatku właścicieli MEW, którzy do końca 1990 r. uruchomią elektrownie (zarządzenie obowiązywało 1 rok),

  • Decyzja Ministra Przemysłu i Handlu nr 26 z dnia 14 lipca 1993 r. (wydana w porozumieniu z Ministerstwem Finansów), w której ustalono cenę urzędową na energię elektryczną zakupywaną przez Zakłady Energetyczne od MEW oraz podano sposób jej określenia.

W tym okresie kontynuowano prace badawcze i projektowe nad nowymi urządzeniami dla MEW. Prace te wykonywano w ramach pakietu projektów badawczych Komitetu Badań Naukowych pt. Rozwój małej energetyki wodnej.

Pomimo pogorszenia się warunków kredytowych i podatkowych oraz wzrostu nakładów inwestycyjnych, zainteresowanie małą energetyką wodną po 1989 r. nie osłabło. Pojawili się inwestorzy dysponujący większymi kapitałami z zamiarem realizacji MEW o większych mocach. Moce największych zrealizowanych prywatnych elektrowni wynoszą obecnie ok. 300 kW. Równocześnie w kilku przypadkach rozpoczęto budowę elektrowni od podstaw wraz z piętrzeniem. Należy również stwierdzić dość znaczną poprawę na rynku urządzeń stanowiących podstawowe wyposażenie elektrowni. Powstały prywatne wytwórnie turbin wodnych. Obecnie możliwe jest uruchomienie nawet kilkumegawatowej elektrowni wyposażonej całkowicie w urządzenia krajowej produkcji. Powstało kilka profesjonalnych pracowni  projektowych, a także działa wiele małych firm wykonawczych. Przyczyniło się to do realizacji elektrowni o wyższym poziomie technicznym, szczególnie w zakresie ich wyposażenia. Pozytywnym zjawiskiem jest także zwrócenie większej uwagi na problematykę ekologiczną przy projektowaniu MEW. Dokonując ogólnej oceny dotychczasowego rozwoju krajowej małej energetyki wodnej, można stwierdzić, że uzyskane efekty są mniejsze od zamierzonych.

Należy przypomnieć, że w ramach wspomnianej już inwentaryzacji obiektów hydroenergetycznych, wykonane przez BSiPE Energoprojekt Studium terenowe możliwości wykorzystania małych cieków wodnych w Polsce objęło 2131 istniejących obiektów (stare siłownie i elektrownie przeważnie nie wykorzystane i w znacznym stopniu zdewastowane) oraz 863 obiekty przy realizowanych i planowanych piętrzeniach - łącznie 2994 obiekty. Po dokonanej wstępnej analizie technicznoekonomicznej tego potencjału przewidziano do roku 2000 realizację MEW w 611 istniejących obiektach o ogólnej mocy 84 MW oraz w 415 obiektach przy realizowanych i planowanych piętrzeniach o przewidywanej mocy 120 MW.

Całkowita moc i produkcja uruchomionych MEW do końca 1995 roku

Powyższe 1026 obiektów cechowała najwyższa opłacalność odbudowy, wynikająca z oszacowanych kosztów wyprodukowania l kWh. Obecnie, tj. po 15 latach realizacji programu rozwoju małej energetyki wodnej zostało uruchomionych 264 elektrowni; równocześnie ocenia się, że w realizacji i początkowym stadium załatwiania spraw formalnoprawnych jest ok. 100 elektrowni.

rys. 2 Z wykresu na rysunku 1. przedstawiającego realizację małych elektrowni wodnych w poszczególnych latach wynika, że w początkowym okresie do 1986 r. realizowanych było średnio kilka elektrowni rocznie, w latach 1987 1988 liczba ta wzrosła do kilkunastu, natomiast po 1989 r. uruchamianych jest rocznie już kilkadziesiąt MEW na przykład w 1994 r. uruchomionych zostało 36 elektrowni. Jak z powyższego wynika nie uzyskano jednak planowanej średniej rocznej liczby uruchomień w granicach 50 - 70 MEW.

Na rysunku 2. przedstawiono wykresy całkowitej mocy zainstalowanej i produkcji MEW w poszczególnych latach. Na podstawie tych danych można stwierdzić, że jeszcze w stosunkowo niewielkim stopniu został wykorzystany istniejący potencjał (określony na podstawie zinwentaryzowanych obiektów hydroenergetycznych). Pozytywnym zjawiskiem jest jednak stały wzrost średniej mocy instalowanej przypadającej na jedną elektrownię. I tak w pierwszych czterech latach wartość ta kształtowała się poniżej 30 kW, w 1990 r. przekroczyła wartość 45 kW a w 1994 r. osiągnęła już ok. 75 kW. W ostatnich latach należy również odnotować znaczny wzrost rocznej produkcji energii elektrycznej produkowanej przez MEW, np. w kolejnych trzech latach jej procentowe przyrosty wynosiły: w 1993 r. ok. 49%, w 1994 r. 60%, w 1995 r. tylko 20%. Za konkretny efekt przypadający na koniec 1995 r., określający stan rozwoju krajowej małej energetyki wodnej, należy uznać zrealizowanie 264 MEW o łącznej mocy zainstalowanej ok. 19 500 kW, których produkcja osiągnęła wartość 68 400 MWh.

Wnioski

Biorąc pod uwagę fakt, że procentowe wyzyskanie krajowych zasobów hydroenergetycznych wynosi zaledwie 12% oraz światowe trendy zmierzające do maksymalnego wykorzystania odnawialnych źródeł energii, celowe jest dążenie do rozwoju budownictwa małych elektrowni wodnych. Na potrzebę takiego działania jednoznacznie wskazuje wspomniana już Uchwała Sejmu RP a także w skali europejskiej Deklaracja Madrycka uchwalona w 1994 r. na międzynarodowej konferencji pt. Plan działania na rzecz źródeł energii odnawialnych w Europie (tekst Deklaracji zamieszczono w Biuletynie TRMEW nr 1/95).

Uwzględniając fakt, że energetyka wodna w tym również małe elektrownie wodne łączą ze sobą dwie bardzo istotne dziedziny życia gospodarczego kraju, tj. gospodarkę energetyczną i gospodarkę wodną, należy stwierdzić, że działalność w tym zakresie nie może zależeć wyłącznie od spraw rynkowych. Trzeba również uwzględnić, że tego typu inwestycje są inwestycjami kapitałochłonnymi o długim okresie amortyzacji, natomiast okres ich istnienia i korzystnego oddziaływania trwa bardzo długo (najstarsze elektrownie w krajowej energetyce wodnej pracują od 1898 r.).

W związku z powyższym, w kształtującym się nowym systemie gospodarczym konieczne jest opracowanie perspektywicznego programu rozwoju MEW oraz odpowiednie oddziaływanie Państwa na zagadnienia formalnoprawne dotyczące budownictwa i eksploatacji elektrowni wodnych, a także na warunki ekonomiczne z tym związane. Istnieje więc pilna potrzeba podjęcia inicjatywy ustawodawczej Ustawy Sejmowej dotyczącej małej energetyki wodnej i obejmującej równocześnie ogólną problematykę odnawialnych źródeł energii. Do zasadniczych zagadnień organizacyjnoprawnych, decydujących o rozwoju i przyszłości małych elektrowni wodnych, należy zaliczyć:

  • zobowiązanie przedsiębiorstw dystrybucji energii (Zakłady Energetyczne) do odbioru energii wyprodukowanej przez MEW oraz ustalenie właściwych zasad współpracy (nie monopolistycznych) pomiędzy zainteresowanymi stronami

  • określenie stabilnego i jednolitego dla całego kraju sposobu określenia ceny za kW h wyprodukowaną w MEW oraz odniesienie tej ceny do taryfy po jakiej dostarczana jest energia drobnym odbiorcom na niskim napięciu

  • określenie zasadniczych warunków przyłączenia MEW do państwowej sieci elektroenergetycznej

  • zaliczenie realizacji MEW do inwestycji proekologicznych oraz utworzenie funduszu wspomagającego ich rozwój

  • określenie zasad korzystania z wód państwowych

  • stworzenie podstaw prawnych do przekazywania państwowych obiektów hydroenergetycznych prywatnym inwestorom oraz do prywatyzacji małych elektrowni wodnych będących w gestii energetyki i jednostek budżetowych.


Należy podkreślić, że powstające nowe akty prawne powinny uwzględniać tendencje wyrażone w deklaracjach i zaleceniach organizacji i konferencji międzynarodowych, a więc być przychylne rozwojowi energetyki z odnawialnych źródeł energii, w tym także małych elektrowni wodnych.

Konieczna i pilna stała się więc inicjatywa ustawodawcza Sejmu RP dotycząca małej energetyki wodnej a także w szerszym zakresie energetyki z odnawialnych źródeł energii.

 

rys. 1




   WASZYM ZDANIEM
Brak wypowiedzi
Dodaj nową wypowiedź:
Autor:
Treść:
Antyspam: 9+8=
Komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu ecoeurope.eu, ekoeurope.eu, ekoenergia.pl, ecoenergia.pl i portal nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy. Przed wstawieniem komentarza, pisania EKO blogu, EKO dom.ekoenergia.pl lub korzystania z EKO czatu przeczytaj REGULAMIN FORUM DYSKUSYJNEGO/SPOŁECZNOŚCI. Naruszenia regulaminu można zgłaszać pod adresem: sekretariat@ecoeurope.eu
R E K L A M A
Polecamy: bzyk-car.pl  
Współpraca | Reklama | Linki | Kontakt
dodaj do ulubionych   ustaw jako startową

Portal internetowy: wersja 3.40
Copyright © 2000 - 2019 Ekoenergia.pl - Ecoeurope.eu
Portal Eko : Odnawialne źródła energii
Made in Poland

Realizacja: e-solution © 2006

Portal firmy "Ecoeurope.eu" sp. z o.o. o domenach: ecoeurope.eu, ekoeurope.eu, ekoenergia.pl ,ecoenergia.pl i inne będące jego własnością nie ponosi żadnej odpowiedzialności wobec Użytkowników lub osób trzecich z tytułu szkód, zarówno bezpośrednich jak i pośrednich, w związku z wykorzystaniem danych i informacji zawartych na stronach Portalu i/lub Serwisów.